Phát biểu tại phiên họp, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, cho rằng các dự thảo luật đã được chuẩn bị công phu, tiếp thu nhiều nội dung mới, tuy nhiên vẫn cần tiếp tục hoàn thiện một số quy định quan trọng để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, phù hợp thực tiễn và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án dân sự.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry phát biểu tại phiên thảo luận sáng 11/11, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Cần quy định rõ cơ chế thi hành án trong môi trường điện tử

Theo đại biểu Hoa Ry, xu hướng xét xử trực tuyến và ban hành bản án, quyết định trong môi trường điện tử đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, dự thảo luật hiện chưa có quy định cụ thể về việc tổ chức thi hành án đối với các bản án, quyết định được tuyên qua hình thức này, dẫn đến khoảng trống trong thực tiễn áp dụng.

“Cần bổ sung quy định riêng về thi hành bản án, quyết định trong môi trường điện tử, bao gồm cả các phán quyết được tuyên qua xét xử trực tuyến hoặc có yếu tố nước ngoài,” bà đề nghị.

Đại biểu nhấn mạnh, việc quy định rõ cơ chế này không chỉ bảo đảm tính toàn diện của luật, mà còn phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về cải cách tư pháp.

Bảo đảm quyền giám sát của người được thi hành án qua hệ thống điện tử

Đề cập quyền và nghĩa vụ của người được thi hành án (khoản 1, Điều 6), đại biểu Hoa Ry cho rằng các quy định hiện hành còn nặng về thủ tục hành chính truyền thống, chưa tạo điều kiện cho người dân chủ động theo dõi, giám sát quá trình thi hành án.

Bà đề xuất bổ sung quy định cho phép người được thi hành án được truy cập, tra cứu và gửi yêu cầu, kiến nghị thông qua hệ thống thi hành án điện tử, qua đó tăng cường tính minh bạch, tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm thiểu nguy cơ phát sinh tiêu cực.

“Đây là giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án, nâng cao hiệu quả công tác quản lý và sự hài lòng của người dân,” đại biểu phân tích.
 

Quang cảnh phiên thảo luận tại Hội trường, Quốc hội khóa XV

 
Cập nhật quy định về cưỡng chế tài sản thế chấp và tài sản số

Đối với Điều 71 - Các biện pháp cưỡng chế thi hành án, đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho rằng, cùng với sự phát triển của nền kinh tế số, cần bổ sung quy định cụ thể đối với hai loại tài sản đặc thù: tài sản thế chấp tại tổ chức tín dụng và tài sản số, tài sản mã hóa.

Theo đại biểu, việc cưỡng chế tài sản đang thế chấp chỉ nên được thực hiện sau khi có quyết định của tòa án xác định thứ tự ưu tiên thanh toán, bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan.

Đối với tài sản số, đại biểu đề nghị quy định thi hành án thông qua phong tỏa, định giá và bán đấu giá trên sàn giao dịch điện tử được Nhà nước công nhận, để bảo đảm hiệu lực thi hành và phù hợp với thực tiễn phát triển của nền kinh tế số.

“Việc cập nhật các quy định về tài sản số là cần thiết, giúp pháp luật theo kịp sự thay đổi của đời sống xã hội và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của các bên,” bà Hoa Ry nhấn mạnh.

Cần có cơ chế bảo vệ pháp lý và an toàn cho chấp hành viên

Đại biểu Hoa Ry bày tỏ đồng tình với các nội dung của dự thảo liên quan đến quyền và nghĩa vụ của chấp hành viên, song cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ pháp lý, bảo đảm an toàn nghề nghiệp trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

“Thực tế vẫn xảy ra nhiều vụ việc chấp hành viên bị đe dọa, hành hung, cản trở khi thi hành án. Do đó, cần quy định rõ chấp hành viên được Nhà nước bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, đồng thời được hỗ trợ pháp lý và bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ,” đại biểu nêu rõ.

Bà nhấn mạnh, quy định này sẽ góp phần tăng cường kỷ cương, nâng cao vị thế và hiệu quả hoạt động của đội ngũ chấp hành viên, đồng thời khẳng định tính nghiêm minh của pháp luật.

Luật cần hiện đại, đồng bộ và khả thi

Kết thúc phát biểu, đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị Ban soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) theo hướng hiện đại, minh bạch, số hóa và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

“Luật cần được thiết kế với tầm nhìn dài hạn, vừa đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, vừa phù hợp tiến trình chuyển đổi số quốc gia, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thi hành án, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững,” đại biểu khẳng định.

                                                                                                                                 Lê Hằng