Đại biểu Quốc hội Trần Thị Hoa Ry kiến nghị bổ sung nội dung giám sát việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ các “điểm nghẽn” về phân cấp, áp lực công việc và nâng cao năng lực cán bộ cơ sở.

Bổ sung nội dung giám sát việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp 

Đại biểu thống nhất với đề xuất lựa chọn chuyên đề giám sát: “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính” để giám sát tối cao. 

Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai, đại biểu đề nghị cần bổ sung nội dung giám sát việc tổ chức thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, qua đó bảo đảm đánh giá đầy đủ, toàn diện, kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc để có giải pháp tháo gỡ hiệu quả. Theo đại biểu, kiến nghị này cũng phù hợp với ý kiến, nguyện vọng của cử tri cả nước, nhất là trong bối cảnh mô hình chính quyền 2 cấp đang được triển khai, đòi hỏi sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Trung ương để bảo đảm hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân. 

Nhận diện rõ ba “điểm nghẽn” trong thực tiễn 

Từ thực tế triển khai, đại biểu chỉ rõ ba vấn đề lớn đang tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền 2 cấp: 

Một là, phân cấp chưa thực chất. 

Dù đã có chuyển biến, nhưng vẫn còn tình trạng “giao việc nhưng chưa giao quyền”; nhiều nhiệm vụ đã chuyển xuống cơ sở song thẩm quyền quyết định vẫn tập trung ở cấp trên.  Điều này khiến cấp cơ sở – nơi gần dân, sát thực tiễn – chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm. Đại biểu cho rằng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm, hạn chế cơ chế xin ý kiến không cần thiết, qua đó tạo điều kiện để phân cấp đi vào thực chất. 

Hai là, áp lực công việc dồn về cấp cơ sở. 

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn chưa đi kèm với tái cấu trúc quy trình và phân bổ nguồn lực hợp lý. Thực tế cho thấy, cán bộ cấp xã phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, đa lĩnh vực, trong khi biên chế còn hạn chế, dẫn đến quá tải, ảnh hưởng tiến độ, chất lượng giải quyết công việc. Từ đó, đại biểu đề nghị cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuẩn hóa quy trình xử lý công việc, tăng cường ứng dụng công nghệ số, đồng thời có điều chỉnh phù hợp về biên chế theo hướng tăng cường cho cấp cơ sở. 

Ba là, năng lực cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu mới. 

Mô hình chính quyền 2 cấp đòi hỏi đội ngũ cán bộ cơ sở không chỉ thực hiện nhiệm vụ hành chính mà còn phải đảm đương vai trò quản trị địa bàn ở mức cao hơn. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn hạn chế về kỹ năng chuyên môn, đặc biệt trong các lĩnh vực như quy hoạch, đầu tư, chuyển đổi số. Đại biểu nhấn mạnh, cần có chính sách đủ mạnh để thu hút, đào tạo, bồi dưỡng và bảo vệ cán bộ, tạo điều kiện để đội ngũ này yên tâm công tác, phát huy năng lực. Tăng cường giám sát để bảo đảm hiệu quả cải cách bộ máy.

Theo đại biểu Trần Thị Hoa Ry, ba “điểm nghẽn” nêu trên có mối liên hệ chặt chẽ, nếu không được tháo gỡ đồng bộ sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương. 

Từ đó, đại biểu kiến nghị Quốc hội xem xét bổ sung chuyên đề giám sát về việc thực hiện chính sách, pháp luật trong sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, nhằm đánh giá toàn diện, đề xuất giải pháp căn cơ, góp phần hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị nhà nước.

Lê Hằng