Phiên thảo luận do đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội điều hành.

Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội điều hành thảo luận

Nhiều ý kiến của các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế bảo đảm quyền của người dân, nâng cao tính minh bạch và khả thi trong tổ chức thực hiện pháp luật.

 “Có công khai nhưng người dân vẫn khó tiếp cận”

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng cần chuyển mạnh từ “quy định quyền” sang “bảo đảm thực thi quyền tiếp cận thông tin”.

Theo ông, thực tế hiện nay nhiều cơ quan đã công khai thông tin trên cổng điện tử nhưng dữ liệu còn rời rạc, khó tìm kiếm, thậm chí không thể khai thác lại. Điều này dẫn đến tình trạng “có công khai nhưng người dân vẫn khó tiếp cận”.

Đại biểu cũng chỉ ra tình trạng một số cơ quan từ chối cung cấp thông tin với lý do “tài liệu nội bộ” hoặc “chưa công khai”, dù nội dung đó không thuộc diện bí mật nhà nước, gây bức xúc và phát sinh khiếu kiện.

Từ đó, ông đề nghị cần quy định rõ trách nhiệm, thời hạn cung cấp thông tin, đồng thời có chế tài xử lý đối với việc chậm trễ hoặc từ chối không có căn cứ.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh nêu thực trạng “có công khai nhưng khó tiếp cận thông tin”.

Cảnh báo nguy cơ lạm dụng khi cho phép cung cấp thông tin “đặc biệt”

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau đồng tình việc sửa luật là cần thiết, nhưng lưu ý quy định cho phép cung cấp thông tin liên quan đến bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân trong trường hợp đặc biệt vẫn còn chung chung.

Theo đại biểu, nếu không làm rõ tiêu chí và trách nhiệm của người quyết định, quy định này có thể bị lạm dụng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Bà cũng đề xuất mở rộng đối tượng được tiếp cận thông tin, trong đó có người cao tuổi và người khuyết tật.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh đề nghị làm rõ trách nhiệm khi cung cấp thông tin nhạy cảm.

 Lo “quàng rộng” công chứng, người dân thêm khó

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội bày tỏ lo ngại dự thảo Luật Công chứng đang mở rộng quá nhiều giao dịch bắt buộc phải công chứng.

Ông cho rằng nếu quy định như vậy sẽ gây khó khăn cho người dân, nhất là ở vùng nông thôn, nơi nhiều giao dịch nhỏ như cho tặng đất giữa các thành viên gia đình.

“Có những việc rất nhỏ, nếu bắt buộc công chứng sẽ tốn kém chi phí, thời gian, thậm chí không làm được”, đại biểu nêu thực tế.

Ông đề nghị giữ vai trò chứng thực của chính quyền cấp xã đối với các giao dịch đơn giản, thay vì “đẩy hết” lên công chứng.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh lo ngại quy định công chứng gây thêm khó khăn cho người dân.

Cần linh hoạt nhưng vẫn phải chặt chẽ

Đại biểu Trần Hoài Nam, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội nhìn nhận công chứng là “cơ chế phòng ngừa tranh chấp”, do đó cần quy định chặt chẽ nhưng không cứng nhắc.

Ông đề xuất xác định rõ các giao dịch bắt buộc công chứng, đặc biệt là giao dịch có yếu tố nước ngoài, tài sản phải đăng ký hoặc liên quan đến người yếu thế.

Bên cạnh đó, cần cho phép công chứng theo yêu cầu của người dân để tăng tính linh hoạt, giảm chi phí và phù hợp thực tế.

Đại biểu Trần Hoài Nam đề xuất mở rộng công chứng theo hướng có kiểm soát.

Phân cấp phải đi kèm điều kiện thực hiện

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đồng tình với chủ trương phân cấp mạnh trong lĩnh vực hộ tịch, nhưng lưu ý cần bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Theo ông, hiện nay đội ngũ cán bộ tư pháp cấp xã còn mỏng, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu xử lý hồ sơ trực tuyến, gây khó khăn cho người dân.

Do đó, cần tăng cường nhân lực, đầu tư hạ tầng số, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa các dịch vụ pháp lý để giảm tải cho bộ máy nhà nước.

Đại biểu Phan Chí Hiếu nhấn mạnh phân cấp phải đi kèm nguồn lực.

Hướng tới minh bạch thông tin “mặc định”

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đề xuất thay đổi cách tiếp cận trong Luật Tiếp cận thông tin.

Theo đó, cần chuyển từ “cung cấp thông tin theo yêu cầu” sang “công khai thông tin theo mặc định”, nghĩa là cơ quan nhà nước phải chủ động công khai mọi thông tin, trừ những nội dung pháp luật quy định không được tiếp cận.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung chế tài xử lý vi phạm và cơ chế khiếu nại nhanh để bảo vệ quyền của người dân.

 
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề xuất minh bạch thông tin theo mặc định.

Nhiều góp ý sát thực tiễn

Các ý kiến tại tổ 8 cho thấy điểm chung là yêu cầu luật phải xuất phát từ thực tiễn và phục vụ người dân, tránh tình trạng quy định “đúng về lý nhưng khó áp dụng”.

Nhiều đại biểu nhấn mạnh, cùng với việc hoàn thiện quy định, cần chú trọng khâu tổ chức thực hiện, bảo đảm người dân thực sự được hưởng lợi từ chính sách.

                                                                                                                  Lê Hằng