Diện mạo mới Trung tâm thành phố Cà Mau sau 50 năm xây dựng và phát triển.
Cách đây 50 năm, thời điểm sau ngày giải phóng, Cà Mau chẳng có gì ngoài cây rừng và sông rạch chằng chịt; kinh tế dựa hoàn toàn vào nông nghiệp thấp kém. Sau chiến tranh, cơ cấu kinh tế thời kỳ này chủ yếu là nông - lâm nghiệp và thuỷ sản. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) năm 1975 là 226,2 triệu đồng, đến năm 1985 là 3.446,3 triệu đồng.
Bằng tất cả tâm huyết, chung sức chung lòng và sự thuỷ chung, son sắc, gắn bó nghĩa tình của những người con quê hương; Cà Mau nay đã vươn mình mạnh mẽ, đi lên đẹp giàu. Cà Mau khẳng định chủ trương đột phá về hạ tầng giao thông đã, đang và sẽ triển khai để đưa Cà Mau sánh kịp cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới.
Thực hiện đường lối đổi mới giai đoạn 1986-1990, tỉnh Minh Hải (nay là Cà Mau và Bạc Liêu) phát triển kinh tế với 3 thế mạnh nông - lâm - ngư nghiệp, đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Trong đó, phát triển thuỷ sản với mô hình liên doanh khoa học sản xuất thuỷ sản (nuôi tôm thâm canh kết hợp trồng rừng, nuôi tôm kết hợp bảo vệ rừng...).
Mô hình liên doanh liên kết của Minh Hải được nhiều tỉnh như Quảng Ninh, Hà Nam Ninh, Gia Lai, Long An... đến tham quan, học tập. GRDP tăng bình quân 4,48% thời kỳ 1986-1990, tăng bình quân 6,88% thời kỳ 1991-1995.
Con tôm – thế mạnh kinh tế của Cà Mau nói riêng và cả nước nói chung.
Năm 1997, khi chia tách từ tỉnh Minh Hải thành tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, thu nhập bình quân chỉ hơn 3 triệu đồng/người/năm. Ðại hội Ban Chấp hành Ðảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ nhất (khoá XI) nhiệm kỳ 1997-2000 cũng diễn ra vào năm này, đánh dấu bước ngoặt mới của quê hương.
Giai đoạn 2008-2012, Cụm công nghiệp Khí - Ðiện - Ðạm Cà Mau, công trình tầm cỡ quốc gia, với đường ống dẫn khí MP3 - Cà Mau, Nhà máy Ðiện, Nhà máy Ðạm, lần lượt đi vào hoạt động, tạo ra sức bật mạnh mẽ cho kinh tế Cà Mau trong tiến trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Ðến nay, tổng doanh thu của các đơn vị thuộc Cụm Khí - Ðiện - Ðạm Cà Mau đạt khoảng 13,5 tỷ USD, đóng góp ngân sách Nhà nước trên 21.000 tỷ đồng, thực hiện công tác an sinh xã hội gần 731 tỷ đồng, trong đó hỗ trợ tỉnh Cà Mau là 300 tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 1.533 lao động...
Ðến nay, toàn tỉnh có 66/82 xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 80,5%; 386/486 trường đạt chuẩn quốc gia, đạt 79,4%. Công tác giảm nghèo đạt nhiều thành tựu, đến cuối năm 2024 tỉnh chỉ còn 2.890 hộ nghèo, chiếm 0,94% và 3.865 hộ cận nghèo, chiếm 1,26%. Không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo là người có công với cách mạng.
Là tỉnh duy nhất cả nước có ba mặt giáp biển, với bờ biển dài 254 km (chiếm 1/3 chiều dài bờ biển toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long), có tiềm năng thuỷ sản vô cùng lớn. Vùng biển rộng 71.000 km² được đánh giá là 1 trong 4 ngư trường trọng điểm quốc gia, với trữ lượng hải sản dồi dào, đa dạng chủng loại, đội tàu khai thác hùng mạnh với hơn 4.500 chiếc. Các sản phẩm thuỷ sản của tỉnh đã xuất khẩu qua hơn 60 quốc gia, kể cả những thị trường khắt khe như Mỹ, Nhật Bản và EU…
Giao thông vận tải phát triển nhanh, nhiều công trình lớn được hoàn thành, đáp ứng nhu cầu giao thương trong và ngoài tỉnh; hạ tầng đô thị được quan tâm, đầu tư xây dựng.
Cà Mau còn có tiềm năng lớn để phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Toàn tỉnh có 12 dự án điện gió đang được triển khai, với tổng công suất 700 MW, trong đó có 3 nhà máy điện gió đã vận hành thương mại hoà vào lưới điện quốc gia hơn 100 MW.
Ðến nay, GRDP bình quân đầu người của tỉnh đạt 72,6 triệu đồng/người/năm, tổng sản lượng thuỷ sản đạt 647 ngàn tấn, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 1,26 tỷ USD, tổng sản lượng lúa khoảng 570 ngàn tấn, thu ngân sách đạt 5.945 tỷ đồng. Giao thông vận tải phát triển nhanh, nhiều công trình lớn được hoàn thành, đáp ứng nhu cầu giao thương trong và ngoài tỉnh.
Cà Mau hướng phát triển đột phá ra biển với những tham vọng đưa vùng đất địa đầu phương Nam trở thành “lục địa cực Nam” từ xây dựng cầu vượt biển ra Hòn Khoai, xây dựng Cảng biển tổng hợp nước sâu Hòn Khoai; mở đường cao tốc về tận Ðất Mũi; nâng cấp và mở rộng Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh.
Không chỉ kết nối liền mạch, thông suốt trên đất liền, vươn ra biển lớn, mà khát vọng đưa Cà Mau cất cánh bay cao, bay xa đang dần hiện thực, để vùng đất này trở thành điểm đến của các nhà đầu tư, trung tâm xuất khẩu của vùng. Ðó chính là từ Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng Hàng không Cà Mau được triển khai.
Dự án nâng cấp, mở rộng Cảng Hàng không Cà Mau đã bàn giao mặt bằng. Dự án do Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam - CTCP (ACV) là nhà đầu tư, với tổng vốn khoảng 2.400 tỷ đồng, sử dụng 100% vốn chủ sở hữu của ACV, nhằm đảm bảo khai thác máy bay A320, A321 và tương đương; tạo động lực phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, đồng thời bảo đảm an ninh - quốc phòng của tỉnh Cà Mau và khu vực.
Lễ bàn giao mặt bằng và động thổ dự án mở rộng, nâng cấp Cảng Hàng không Cà Mau.
Trước yêu cầu phát triển trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, cùng nguồn vốn Trung ương đầu tư, tỉnh Cà Mau luôn dành phần lớn nguồn vốn từ nguồn thu vượt chi, quỹ tiết kiệm... để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng mang tính kết nối, tạo nên bức tranh giao thông bộ liên hoàn, dựng xây nền tảng và động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững.
Những dự án tiềm năng đã được Trung ương, tỉnh Cà Mau quan tâm xây dựng; trong ảnh lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng Bệnh viện Đa khoa Cà Mau quy mô 1.200 giường bệnh.
Với khát vọng hướng ra biển, làm giàu từ biển, năm 2025 sẽ xây dựng cầu ra đảo Hòn Khoai, đồng thời xây dựng Cảng biển tổng hợp nước sâu Hòn Khoai, kết nối tuyến cao tốc, góp phần đưa Cà Mau trở thành trung tâm xuất khẩu của vùng.
50 năm qua, với sức bật, khát vọng, đột phá vùng đất cực Nam; Cà Mau đang cất cánh, bay vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.
Phú Hữu