Ảnh: Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh biểu quyết thông qua các nghị quyết

tại Kỳ họp thứ 5 (chuyện đề)

Đổi mới từ yêu cầu thực tiễn

Thời gian qua, hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh Cà Mau có nhiều đổi mới, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và củng cố hệ thống chính trị của tỉnh.

Nhiệm kỳ 2021 – 2026, Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức 54 kỳ họp; ban hành 770 nghị quyết, trong đó có 325 nghị quyết quy phạm pháp luật và 445 nghị quyết cá biệt. Công tác thẩm tra được chú trọng, với trên 150 hội nghị thẩm tra trên 770 dự thảo nghị quyết và trên 270 báo cáo. Hoạt động giám sát tiếp tục được đổi mới, với 101 cuộc giám sát, khảo sát chuyên đề và 1.040 kiến nghị được đưa ra nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.

Công tác tiếp xúc cử tri, tiếp công dân cũng được quan tâm thực hiện. Hội đồng nhân dân tỉnh đã tổ chức 28 đợt tiếp xúc cử tri, ghi nhận trên 6.300 vấn đề; tổ chức tiếp 208 lượt với 421 công dân, tiếp nhận và xử lý 1.312 đơn yêu cầu, khiếu nại.

Ảnh:Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh số 5 tiếp xúc cử tri tại xã Khánh Bình

Những kết quả trên tiếp tục khẳng định vai trò, vị trí của Hội đồng nhân dân tỉnh trong hệ thống chính trị và trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, Đề án cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục như: việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát, kết luận phiên họp, nội dung chất vấn và kiến nghị của cử tri có lúc chưa thật sự quyết liệt; việc gửi hồ sơ, tài liệu phục vụ kỳ họp còn chậm; chất lượng một số nghị quyết chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn; hoạt động của một số Tổ đại biểu và đại biểu chưa đồng đều; kỹ năng chất vấn, thảo luận của một số đại biểu còn hạn chế; ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động của Hội đồng nhân dân chưa đáp ứng yêu cầu.

Trong bối cảnh tỉnh Cà Mau mới được mở rộng không gian phát triển, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc, phạm vi quản lý và tính chất các vấn đề kinh tế - xã hội ngày càng lớn, yêu cầu đổi mới hoạt động của cơ quan dân cử càng trở nên cấp thiết.

Lấy hiệu quả hoạt động và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo

Đề án xác định quan điểm xuyên suốt là tiếp tục đổi mới hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh theo hướng dân chủ, công khai, minh bạch, chuyên nghiệp, hiện đại, bám sát thực tiễn và yêu cầu phát triển của địa phương; lấy hiệu quả làm thước đo, lấy người dân làm trung tâm.

Một điểm nhấn quan trọng là đổi mới tư duy xây dựng nghị quyết từ phương thức “truyền thống, thụ động” sang tư duy “kiến tạo, phục vụ, chủ động, linh hoạt”. Hội đồng nhân dân tỉnh không chỉ quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền mà còn chủ động nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách có tính đột phá, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đề án đặt ra những mục tiêu cụ thể, trong đó 100% đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh được bồi dưỡng kỹ năng hoạt động, kiến thức cơ bản, chuyên sâu và cập nhật kiến thức về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo; 100% kỳ họp được tổ chức chặt chẽ, đúng trình tự, thủ tục; tăng cường hoạt động giám sát, khảo sát, chất vấn, giải trình; phấn đấu 90% đại biểu tham gia ý kiến tại các phiên thảo luận và ít nhất 40% đại biểu thực hiện chất vấn trong nhiệm kỳ.

Đặc biệt, Đề án đặt mục tiêu 100% ý kiến, kiến nghị của cử tri được tổng hợp, phân loại, chuyển đến cơ quan có thẩm quyền và được theo dõi, đôn đốc, giám sát kết quả giải quyết; 100% kết luận, kiến nghị giám sát được thống kê, theo dõi và đôn đốc thực hiện; 100% đơn thư thuộc thẩm quyền được xem xét, xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Ảnh: Ban Kinh tế - Ngân sách tổ chức thẩm tra các văn bản trình kỳ họp

Xác định sáu nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để đạt các mục tiêu đề ra, Đề án tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu.

Trước hết, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh, nhất là nâng cao chất lượng kỳ họp, công tác xây dựng, thẩm tra và ban hành nghị quyết. Việc chuẩn bị nội dung được thực hiện từ sớm, từ xa; tăng cường khảo sát thực tế, đánh giá tác động chính sách, tham vấn chuyên gia, nhà khoa học và các đối tượng chịu tác động trước khi quyết định những vấn đề quan trọng.

Thứ hai, nâng cao chất lượng hoạt động của Thường trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh, phát huy tốt hơn vai trò điều hòa, phối hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động giữa hai kỳ họp; tăng cường giải trình, chất vấn đối với những vấn đề cử tri và Nhân dân quan tâm.

Thứ ba, nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh, chú trọng bản lĩnh, trách nhiệm, trình độ, kỹ năng hoạt động dân cử; đổi mới hoạt động giám sát, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân; đồng thời thực hiện đánh giá, xếp loại chất lượng hoạt động của đại biểu và Tổ đại biểu, kịp thời biểu dương, nhân rộng những cách làm hiệu quả.

Thứ tư, đổi mới hoạt động giám sát theo hướng thực chất, hiệu lực, hiệu quả, lựa chọn đúng và trúng những vấn đề trọng tâm, những lĩnh vực còn khó khăn, hạn chế và những vấn đề được cử tri, Nhân dân quan tâm. Tăng cường khảo sát thực tế, đối thoại, giải trình, tái giám sát; xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử để theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát.

Thứ năm, đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giải quyết kiến nghị của cử tri, kết hợp linh hoạt giữa tiếp xúc trực tiếp và trực tuyến; tăng cường tiếp xúc theo chuyên đề, lĩnh vực, nhóm đối tượng; nâng cao trách nhiệm của đại biểu và hiệu quả theo dõi, giám sát việc giải quyết các kiến nghị chính đáng của Nhân dân.

Thứ sáu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh. Hướng tới tổ chức kỳ họp, phiên họp “không giấy”, đăng ký thảo luận, chất vấn, biểu quyết điện tử; xây dựng nền tảng số phục vụ kỳ họp, giám sát, chất vấn, tiếp xúc cử tri, tiếp công dân; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và Bản đồ số giám sát kiến nghị cử tri, lời hứa qua chất vấn; từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ phân tích dữ liệu trong nghiên cứu, tham mưu chính sách, thẩm tra và giám sát.

Hướng đến một Hội đồng nhân dân hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân

Đề án “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh Cà Mau khóa XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031” không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới về phương thức tổ chức và hoạt động, mà còn hướng đến xây dựng một cơ quan dân cử chuyên nghiệp, hiện đại, chủ động, kiến tạo và phục vụ.

Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh sẽ chủ trì phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các cơ quan, đơn vị liên quan cụ thể hóa Đề án bằng kế hoạch, lộ trình và phân công trách nhiệm rõ ràng. Năm 2028 sẽ tiến hành sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện; năm 2031 tổng kết toàn diện, rút kinh nghiệm và xây dựng định hướng cho giai đoạn tiếp theo.

Với quyết tâm đổi mới, tinh thần trách nhiệm và phương châm lấy hiệu quả làm thước đo, Đề án được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét trong toàn bộ hoạt động của Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XI; nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, tăng cường hiệu lực giám sát, nâng cao chất lượng đại biểu và khả năng phản ánh tiếng nói của cử tri, Nhân dân.

Qua đó, góp phần để Hội đồng nhân dân tỉnh Cà Mau thực sự phát huy vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, đồng hành cùng cả hệ thống chính trị thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và xây dựng tỉnh Cà Mau phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.

Quỳnh Anh