Đại biểu Phan Chí Hiếu đánh giá cao vai trò hộ kinh doanh; yêu cầu chính sách thuế phải tính đủ chi phí - lợi ích và kiến nghị cơ chế điều chỉnh ngưỡng thuế phù hợp thẩm quyền Quốc hội.

Đại biểu Phan Chí Hiếu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh, việc sửa đổi các luật thuế lần này thể hiện rõ chủ trương của Đảng, Nhà nước trong hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ - lực lượng có vai trò quan trọng trong ổn định nền kinh tế. Đại biểu dẫn hình ảnh “làm tổ cho đại bàng nhưng cũng phải thu hút ong làm mật” để khẳng định cần quan tâm đúng mức đến khu vực này.

Theo đại biểu, nguyên tắc quan trọng trong xây dựng chính sách là tính toán đầy đủ chi phí - lợi ích. Nếu quy định chưa phù hợp, như yêu cầu hộ kinh doanh phải thực hiện đầy đủ kê khai thuế, có thể phát sinh chi phí thuê dịch vụ, làm giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Đại biểu cũng cho rằng việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế lần này là cần thiết, dù trước đây đã có nhiều ý kiến nhưng chưa được tiếp thu đầy đủ; việc sửa đổi thể hiện tinh thần cầu thị, phù hợp với tình hình mới.

Về thẩm quyền quyết định chính sách thuế, đại biểu bày tỏ băn khoăn khi dự thảo giao Chính phủ quy định ngưỡng chịu thuế. Theo đại biểu, đây là nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội theo Hiến pháp. Do đó, đại biểu đề xuất cơ chế phù hợp hơn là Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, điều chỉnh định kỳ để bảo đảm vừa linh hoạt, vừa đúng thẩm quyền.

Đối với thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, đại biểu đồng tình chủ trương khuyến khích nhưng nhấn mạnh cần có giải pháp đồng bộ, như phát triển hạ tầng trạm sạc, hỗ trợ trực tiếp người tiêu dùng, đồng thời tính toán kiểm soát nguy cơ xe điện nhập khẩu ồ ạt, ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh kiến nghị nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên khoảng 3 tỷ đồng/năm; yêu cầu xác lập nguyên tắc rõ ràng, minh bạch trong luật.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, việc sửa đổi các luật thuế lần này tuy không nhiều về nội dung nhưng có phạm vi tác động rộng, trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người tiêu dùng, đồng thời ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Từ thực tiễn, đại biểu phân tích mức doanh thu 500 triệu đồng/năm không còn phù hợp do sự chênh lệch lớn giữa các loại hình kinh doanh. Nếu quy định cứng sẽ không theo kịp biến động của thị trường, giá cả và hành vi tiêu dùng.

Đại biểu đề xuất nâng ngưỡng lên khoảng 3 tỷ đồng/năm, đồng thời lập luận: với mức doanh thu này, sau khi trừ chi phí và lãi vay, thu nhập thực tế của hộ kinh doanh không cao, thậm chí thấp hơn thu nhập của người lao động.

Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị cần quy định nguyên tắc rõ ràng trong luật về xác định ngưỡng thuế, gắn với thu nhập bình quân, mức sống và chỉ số giá tiêu dùng; cây dựng khung ngưỡng trong luật để bảo đảm tính ổn định, đồng thời cho phép điều chỉnh linh hoạt; đánh giá đầy đủ tác động đến ngân sách, bởi việc mở rộng diện miễn, giảm thuế có thể giảm thu ngắn hạn nhưng tạo dư địa phát triển, mở rộng cơ sở thu trong dài hạn.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh cảnh báo chính sách thuế chưa phù hợp khiến hộ kinh doanh “sợ thuế”, đóng tài khoản ngân hàng, kéo theo hệ lụy tăng lãi suất.

Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội phân tích sâu tác động thực tiễn của quy định thuế hiện hành. Theo đại biểu, mức ngưỡng 500 triệu đồng đã khiến nhiều hộ kinh doanh e ngại kê khai thuế, dẫn đến tình trạng đóng tài khoản ngân hàng để tránh bị kiểm soát dòng tiền.

Hệ quả là nguồn vốn huy động của ngân hàng bị giảm, trong khi nhu cầu vay vốn vẫn cao, dẫn đến lãi suất tăng, ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế.

Đại biểu cho rằng việc xác định ngưỡng thuế cần tính toán khoa học, cụ thể, dựa trên thu nhập thực tế, quy mô hộ gia đình, mức sống tối thiểu. Nếu thu nhập chưa bảo đảm mức sống mà vẫn phải nộp thuế là chưa hợp lý.

Đồng thời, đại biểu bày tỏ lo ngại về việc giao toàn bộ thẩm quyền quy định mức thuế cho Chính phủ, cho rằng điều này có thể chưa phù hợp với quy định của Hiến pháp khi Quốc hội là cơ quan duy nhất quyết định chính sách thuế.

 
Đại biểu Trương Dũng Tiến đề nghị chính sách thuế không mang tính tận thu; phải tính đến giá trị đồng tiền và bảo đảm lòng tin của Nhân dân.

Đại biểu Trương Dũng Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh tỉnh Cà Mau bày tỏ sự thống nhất với chủ trương sửa đổi luật, song nhấn mạnh chính sách thuế phải hướng tới phát triển, không tạo cảm giác tận thu, bởi điều này có thể làm suy giảm lòng tin của người dân.

Đại biểu đề nghị Chính phủ cần nghiên cứu kỹ, đặc biệt là tính toán biến động giá trị đồng tiền, lạm phát khi xác định ngưỡng thu nhập chịu thuế; bảo đảm mức thu nhập chịu thuế phản ánh đúng giá trị thực của đời sống; phân định rõ ràng các loại thuế và đối tượng chịu thuế, bảo đảm minh bạch, dễ thực hiện.

Theo đại biểu, chính sách thuế chỉ phát huy hiệu quả khi vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tạo được sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân.

Các ý kiến của đại biểu Đoàn Cà Mau cho thấy yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện chính sách thuế theo hướng phù hợp thực tiễn, nhất là đối với hộ kinh doanh; bảo đảm đúng thẩm quyền của Quốc hội; không tạo gánh nặng, hạn chế tâm lý né thuế; nuôi dưỡng nguồn thu bền vững; tăng tính minh bạch, công bằng và khả năng dự báo.

Những kiến nghị trên không chỉ xuất phát từ thực tiễn sinh động của đời sống kinh tế mà còn góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện chính sách thuế, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.

                                                                                                                                                  Lê Hằng