Tiếp tục thực hiện kế hoạch khảo sát các di tích, lịch sử trên địa bàn tỉnh, ngày 20/5/2026, Đoàn khảo sát của Ban Văn hóa – Xã hội Hội đồng nhân dân tỉnh cùng đại diện lãnh đạo chính quyền xã Châu Thới và phường Giá Rai đã có buổi khảo sát thực tế tại di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Vĩnh Hưng và di tích lịch sử quốc gia Nọc nạng.

Đoàn khảo sát tại di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Vĩnh Hưng, xã Châu Thới

Ngôi tháp cổ hơn nghìn năm tuổi, được phát hiện vào năm 1911, tọa  tại ấp Trung Hưng 1B, xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau, di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Vĩnh Hưng là một công trình độc đáo, mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa, có niên đại từ thế kỷ thứ IV, là một trong những kiến trúc thuộc nền văn hóa Óc Eo còn sót lại ở  khu vực Tây Nam Bộ với hiện trạng gần như nguyên dạng trên mặt đất. Năm 1992, di tích được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích cấp quốc gia. Đến năm 2024, Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo nhưng do điều kiện thời tiết, đến nay di tích đang xuống cấp khá nghiêm trọng, các lớp gạch bên ngoài đang bong tróc ngày càng nhiều và bị bào mòn theo thời gian, chân tháp thường xuyên ngập nước vào các đợt mưa lớn. Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trước mắt, đơn vị đã phối  hợp với địa phương bố trí lực lượng xử lý thoát nước khi xảy ra ngập cục bộ, đồng thời giữ gìn quan cảnh môi trường trong và ngoài khuôn viên di tích; về lâu dài, Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư tu sửa cấp thiết, triển khai thực hiện trong giai đoạn năm 2026 – 2028.

Cụm tượng tái hiện sự kiện Nọc Nạng năm 1928

Di tích lịch sử quốc gia Nọc nạng, tại phường Giá Rai được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2008, với khuôn viên diện tích rộng 3ha, gồm các hạng mục: Nhà làm việc, cụm tượng tái hiện sự kiện Nọc Nạng, phòng trưng bày, khu mộ thân tộc gia đình ông Mười Chức - những người tham gia trận quyết tử ngày 16/02/1928 và một số hạng mục công trình khác. Di tích là địa chỉ thu hút khách du lịch và giáo dục truyền thống, tuy vậy do lâu ngày chưa được trùng tu nên nhiều điểm đã xuống cấp; bên cạnh đó kết hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, chưa có các dịch vụ đi kèm để khai thác hết tiềm năng du lịch. 

Qua các điểm khảo sát thực tế, Đoàn đề nghị cơ quan quản lý di tích tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương trong công tác bảo vệ, giữ gìn quan cảnh môi trường trong và ngoài khuôn viên di tích; thường xuyên kiểm tra các hạng mục để kiến nghị kịp thời cấp thẩm quyền có kế hoạch, tu bổ, tôn tạo các di tích đang xuống cấp nhằm giữ gìn nguyên trạng và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn tỉnh.

Quốc Toàn