Tháo gỡ vướng mắc trong hoàn thuế để bảo đảm an toàn tài chính cho doanh nghiệp nông nghiệp
Tại phiên thảo luận tổ sáng 8/12, Đại biểu Đinh Ngọc Minh (Đoàn Cà Mau), Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, đã phân tích những bất cập kéo dài trong công tác thu thuế và hoàn thuế giá trị gia tăng đối với lĩnh vực nông nghiệp. Ông cho rằng những vướng mắc này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp mà còn tạo ra rủi ro lớn đối với sự ổn định của ngành nông nghiệp và thị trường tài chính.
Đại biểu Đinh Ngọc Minh phát biểu tại phiên thảo luận tổ sáng 8/12, nêu rõ sự cần thiết phải sửa đổi chính sách thuế giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp.
Thuế 5% tại khâu thu mua khiến nông dân bị thiệt, chuỗi cung ứng chịu áp lực
Theo Đại biểu Minh, chính sách thuế giá trị gia tăng áp dụng với lực lượng thu mua nông sản đã gây ra tác động ngược trong nhiều năm. Dù lực lượng trung gian thường bị xem là kém tích cực, trong thực tế, họ vẫn là bộ phận không thể thiếu trong chuỗi cung ứng.
Ông phân tích: doanh nghiệp chế biến không thể thu mua trực tiếp toàn bộ nông sản, do đó thuế 5% áp vào khâu trung gian cuối cùng sẽ bị khấu trừ vào giá mua của nông dân, làm giảm thu nhập của người sản xuất - đối tượng yếu thế trong thị trường.
“Bản chất thuế là vậy. Thu ở trung gian thì cuối cùng người nông dân phải gánh chịu,” ông nhấn mạnh.
Ách tắc hoàn thuế: nguy cơ mất an toàn tài chính doanh nghiệp
Đại biểu Minh chỉ rõ: do khó khăn trong việc kiểm tra, xác minh thực tế quá trình thu mua, cơ quan thuế không đủ điều kiện để xác định đầy đủ tính hợp pháp của hồ sơ, dẫn tới tình trạng không dám hoàn thuế cho doanh nghiệp xuất khẩu, dù hoạt động xuất khẩu là có thật.
Hệ quả là: hàng nghìn tỷ đồng tiền hoàn thuế bị treo nhiều năm; doanh nghiệp bị thiếu vốn lưu động trầm trọng; ngân hàng hạ xếp hạng tín dụng, chuyển nhóm nợ, siết tài sản; một số doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản, kéo theo hệ lụy đối với người lao động, chuỗi cung ứng, và an ninh kinh tế tại địa phương.
Theo ông Minh, chỉ cần doanh nghiệp nợ vài chục tỷ đồng đã có thể “đổ bể”, bởi phần lớn vốn là vốn vay ngân hàng. Ách tắc hoàn thuế kéo dài vì vậy đã trở thành yếu tố đe dọa trực tiếp sự an toàn tài chính của doanh nghiệp.
Quốc hội cần xem xét, quyết định để bảo đảm đúng thẩm quyền và kịp thời tháo gỡ
Đại biểu Minh nhấn mạnh: việc sửa đổi chính sách thuế lần này liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ nộp thuế của người dân và doanh nghiệp. Đây là vấn đề mang tính hiến định, thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội.
Do đó, ông đề nghị không giao cho cơ quan khác tự điều chỉnh, mà cần trình Quốc hội xem xét và quyết định ngay tại kỳ họp này. Điều này vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa tạo hành lang pháp lý rõ ràng để xử lý những bất cập đang gây bức xúc trong cộng đồng doanh nghiệp.
Ổn định hoạt động sản xuất - xuất khẩu, bảo đảm an ninh kinh tế
Theo Đại biểu Minh, dù sửa đổi lần này chỉ khắc phục được các trường hợp phát sinh từ thời điểm luật mới có hiệu lực, nhưng đây là điều kiện tiên quyết để: giải tỏa áp lực vốn cho doanh nghiệp; tăng cường minh bạch trong quản lý thuế; giảm thiểu rủi ro cho hệ thống tài chính - ngân hàng; bảo đảm hoạt động ổn định của ngành nông nghiệp, qua đó hỗ trợ người nông dân và phát triển xuất khẩu.
Ông khẳng định: “Chỉ khi chính sách được sửa đổi kịp thời, ngành nông nghiệp mới có thể ổn định và phát triển bền vững. Nếu kéo dài tình trạng ách tắc hoàn thuế, rủi ro đối với doanh nghiệp và nền kinh tế là rất lớn.”
Toàn cảnh phiên thảo luận tổ sáng 8/12 tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, nơi nhiều ý kiến tập trung làm rõ các vướng mắc trong hoàn thuế giá trị gia tăng.
Hoàn thiện pháp luật để bảo đảm kỷ cương, đồng hành với doanh nghiệp
Tinh thần phát biểu của Đại biểu Đinh Ngọc Minh cho thấy yêu cầu cấp thiết phải rà soát chính sách thuế nhằm bảo đảm kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời củng cố an ninh kinh tế quốc gia.
Việc sửa đổi Luật Thuế giá trị gia tăng lần này sẽ góp phần khơi thông dòng vốn trong sản xuất - xuất khẩu, củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và tạo điều kiện để ngành nông nghiệp phát triển ổn định, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế đất nước.
Lê Hằng