Tăng cường kiểm soát rủi ro, bảo đảm hài hòa lợi ích trong phát triển năng lượng quốc gia
Chiều 04/12, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Tổ thảo luận số 8 họp cho ý kiến về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 và Dự án Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế. Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tham gia thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến nhằm bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững, an toàn và phù hợp thực tiễn.
Cần tránh “hợp thức hóa sai phạm”, bảo đảm chặt chẽ về pháp lý
Phát biểu tại tổ, Đại biểu Nguyễn Quốc Hận, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, cho rằng việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng là cần thiết, song phải hết sức thận trọng để không tạo ra khoảng trống pháp lý hay vô tình hợp thức hóa các sai phạm trong quá trình triển khai.
Đại biểu Nguyễn Quốc Hận phát biểu, nhấn mạnh yêu cầu thẩm định kỹ các nội dung dễ phát sinh rủi ro pháp lý.
Đại biểu phân tích: Một số quy định trong dự thảo, đặc biệt liên quan quy trình chấp thuận đầu tư và sử dụng đất đai, vẫn chưa tương thích với Luật Đất đai hiện hành. Nếu không được rà soát chặt chẽ, nguy cơ tạo điều kiện cho các hành vi lợi dụng chính sách, gây thất thoát nguồn lực nhà nước là rất lớn. Ông đề nghị các cơ quan soạn thảo phải tính toán đầy đủ thiệt hại - lợi ích, bảo đảm nguyên tắc công bằng giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Thận trọng với cơ chế bảo lãnh Chính phủ cho các dự án điện
Về đề xuất cho phép Chính phủ bảo lãnh một số dự án điện, nhất là BOT năng lượng, đại biểu Hận nhấn mạnh cần đánh giá rủi ro tài khóa thật đầy đủ.
Việc ký hợp đồng bằng USD hoặc các ngoại tệ mạnh có thể tạo ra rủi ro lớn cho nợ công, nhất là trong bối cảnh biến động thị trường tài chính quốc tế. Nếu dự án chậm tiến độ hoặc gặp khó khăn, gánh nặng ngân sách sẽ gia tăng đáng kể. Vì vậy, đại biểu cho rằng không nên mở rộng bảo lãnh Chính phủ nếu chưa có đánh giá chuyên sâu, minh bạch và độc lập.
Không để thất thoát tài sản công khi thế chấp quyền sử dụng đất
Một vấn đề quan trọng được đại biểu Hận nêu là đề xuất cho phép thế chấp quyền sử dụng đất tại tổ chức tài chính nước ngoài. Quy định này chưa được pháp luật đất đai thừa nhận, tiềm ẩn rủi ro khiến tài sản công có thể bị xử lý không đúng thẩm quyền trong trường hợp phát sinh tranh chấp hoặc rủi ro tín dụng.
Do đó, ông đề nghị cần đánh giá tác động toàn diện, bảo đảm an toàn tài sản quốc gia và hoạt động ổn định của doanh nghiệp nhà nước cũng như các doanh nghiệp tham gia đầu tư năng lượng.
Dự án điện gió ngoài khơi cần đánh giá đầy đủ tác động môi trường và an ninh năng lượng
Đại biểu Nguyễn Quốc Hận cũng lưu ý rằng cùng với yêu cầu phát triển năng lượng sạch, các dự án điện gió ngoài khơi phải được xem xét thận trọng trên cả ba phương diện: môi trường - an ninh năng lượng - an ninh tài chính.
Ông đề nghị trước khi đưa các dự án này vào cơ chế tháo gỡ, cần có đánh giá độc lập và đầy đủ, đặc biệt là tác động đến hệ sinh thái biển, an toàn hàng hải và hiệu quả kết nối lưới điện quốc gia.
Quang cảnh phiên thảo luận tổ chiều 04/12 - Quốc hội khóa XV thảo luận các nội dung về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Góp phần hoàn thiện chính sách phát triển năng lượng bền vững
Ý kiến của đại biểu Nguyễn Quốc Hận góp phần làm rõ hơn yêu cầu đặt ra đối với cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới, một lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và mục tiêu tăng trưởng xanh của đất nước.
Các đề xuất được kỳ vọng sẽ được cơ quan soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện, trình Quốc hội xem xét đảm bảo sự hài hòa giữa thúc đẩy đầu tư, bảo vệ lợi ích quốc gia, bảo đảm an toàn, bền vững trong phát triển năng lượng.
Lê Hằng