Phát biểu thảo luận, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau thống nhất với nhiều nội dung của dự thảo, đồng thời nêu một số kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện luật theo hướng toàn diện, khả thi và nhân văn, đáp ứng yêu cầu của công tác y tế dự phòng trong giai đoạn mới.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận chiều 10/11, Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Phòng bệnh phải bao quát cả bệnh không lây nhiễm

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry cho rằng, dự thảo Luật cần được chỉnh lý để khái niệm “phòng bệnh” bao quát cả bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, thay vì chỉ tập trung vào phòng chống dịch như hiện nay.

“Bệnh không lây nhiễm đang chiếm tỷ lệ lớn trong gánh nặng bệnh tật, nếu không được điều chỉnh kịp thời sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng,” bà nhấn mạnh.
Đại biểu đề nghị sửa khoản 1, Điều 2 theo hướng khái quát hơn: Phòng bệnh là việc áp dụng các biện pháp nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu nguy cơ phát sinh, lây lan và phát triển của bệnh tật ở người.”

Theo đại biểu, việc mở rộng khái niệm sẽ giúp định hướng chính sách y tế dự phòng theo hướng chủ động, toàn dân, toàn diện, phù hợp tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

Thể chế hóa chính sách y tế vùng dân tộc thiểu số

Đối với khoản 3, Điều 3 của dự thảo, đại biểu Hoa Ry đồng tình với việc ưu tiên phát triển y tế cơ sở, y tế dự phòng tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, nhưng đề nghị bổ sung cụm “vùng đồng bào dân tộc thiểu số” để phản ánh đầy đủ hơn tinh thần của Nghị quyết 72-NQ/TW.

“Vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn nhiều khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản. Việc bổ sung này giúp chính sách bao quát, đảm bảo công bằng và sát thực tế,” bà Hoa Ry nêu rõ.

Đại biểu cho rằng, chính sách y tế dự phòng cần được kết hợp chặt chẽ với các chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo cơ hội để người dân được chăm sóc sức khỏe thường xuyên, bền vững.

Truyền thông phòng bệnh phải thiết thực và gần dân hơn

Góp ý cho Điều 10 - Thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng bệnh, đại biểu Hoa Ry đề nghị biên soạn và dịch các tài liệu tuyên truyền sang ngôn ngữ dân tộc thiểu số để người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận.

Đại biểu cũng nhấn mạnh, công tác truyền thông cần được lồng ghép với vận động xóa bỏ các hủ tục ảnh hưởng đến sức khỏe, như việc để người mất lâu ngày chưa chôn, tập tục cải táng không đảm bảo vệ sinh môi trường.

“Cần phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín để vận động, thuyết phục nhân dân thay đổi hành vi,” bà nói.

Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau tại phiên thảo luận tại Hội trường

Phòng, chống bệnh không lây nhiễm: không nên giới hạn liệt kê

Đối với Điều 29 - Phòng, chống yếu tố nguy cơ gây bệnh không lây nhiễm, đại biểu Hoa Ry cho rằng dự thảo không nên giới hạn trong các yếu tố như thuốc lá, rượu bia, lười vận động, mà cần quy định mở, bao quát hơn.

“Cần bổ sung các yếu tố hành vi, lối sống mới phát sinh trong xã hội hiện đại như ô nhiễm, căng thẳng, sử dụng thiết bị điện tử quá mức… để chính sách có tính dự báo và bền vững,” đại biểu kiến nghị.

Tăng cường chính sách dinh dưỡng, ưu tiên phụ nữ dân tộc rất ít người

Đại biểu Hoa Ry đánh giá, các quy định tại Chương IV - Dinh dưỡng trong phòng bệnh đã xác định rõ nhóm đối tượng, song cần làm rõ hơn biện pháp cụ thể cho từng nhóm, đặc biệt là phụ nữ mang thai, trẻ em và người cao tuổi.

Bà kiến nghị bổ sung đối tượng phụ nữ là người dân tộc thiểu số rất ít người vào nhóm được ưu tiên chăm sóc dinh dưỡng, kể cả khi họ không sống ở địa bàn đặc biệt khó khăn.
Theo đại biểu, điều này phù hợp Chương trình bảo vệ và phát triển các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2021-2030, góp phần nâng cao chất lượng dân số và giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em vùng đồng bào.

Luật cần toàn diện, khả thi và hướng đến phát triển bền vững

Kết thúc phát biểu, đại biểu Trần Thị Hoa Ry khẳng định: “Luật Phòng bệnh khi được hoàn thiện sẽ là công cụ pháp lý quan trọng giúp kiểm soát dịch bệnh, nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần bảo đảm phát triển bền vững đất nước.”

Lê Hằng