Đại biểu Đinh Ngọc Minh: Đặt thực tiễn làm nền tảng trong xây dựng pháp luật về hàng không và giáo dục đại học
Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, ngày 22/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) và Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi).
Tại tổ thảo luận, Đại biểu Đinh Ngọc Minh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, đã có những phát biểu thẳng thắn, sâu sắc, phản ánh từ thực tiễn đời sống và gợi mở những định hướng quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế kinh tế, giáo dục của nước ta hiện nay.
Đại biểu Đinh Ngọc Minh phát biểu góp ý dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi) và Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) tại tổ thảo luận.
Hoàn thiện Luật Hàng không dân dụng - cần cơ chế minh bạch, ngăn độc quyền trong khai thác hạ tầng
Góp ý cho Dự án Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (sửa đổi), đại biểu Đinh Ngọc Minh cho rằng một số quy định trong dự thảo, đặc biệt là Điều 34 về tổ chức đầu tư, xây dựng, mở rộng công trình hàng không tại cảng hàng không, còn chưa thật sự thống nhất với Luật Đất đai năm 2024, tiềm ẩn nguy cơ hình thành độc quyền trong khai thác dịch vụ phụ trợ hàng không.
Đại biểu nêu dẫn chứng từ thực tiễn: tại nhiều sân bay, các hạng mục dịch vụ phụ trợ như bãi đỗ xe, nhà hàng, cửa hàng tiện ích… thường được giao cho một doanh nghiệp duy nhất vận hành, khiến giá dịch vụ bị đẩy lên cao, thiếu tính cạnh tranh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hành khách. “Nếu giao hết cho một doanh nghiệp, sẽ sinh ra độc quyền như “bát phở 15 đô” trong sân bay mà dư luận từng phản ánh đó là điều cần tránh”, đại biểu thẳng thắn nói.
Từ thực tế đó, ông đề nghị điều chỉnh quy định theo hướng thống nhất với Điều 208 của Luật Đất đai năm 2024, cho phép nhiều doanh nghiệp có năng lực cùng được tham gia đầu tư, khai thác các công trình phụ trợ, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch, bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Theo đại biểu, kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển cho thấy, việc xã hội hóa các hạng mục ngoài hoạt động hàng không cốt lõi giúp tăng hiệu quả khai thác hạ tầng, mở rộng tiện ích cho hành khách, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch và dịch vụ tại địa phương.
Giáo dục đại học phải gắn với thực tiễn - đào tạo người học làm được việc
Đối với Dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), đại biểu Đinh Ngọc Minh đồng tình với chủ trương tăng quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học, song nhấn mạnh rằng chất lượng giảng viên và tính thực tiễn trong đào tạo mới là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của giáo dục đại học Việt Nam.
Đại biểu chỉ rõ: trong khi nhiều nước phát triển có cơ chế để giảng viên vừa giảng dạy vừa làm việc tại doanh nghiệp, giúp họ cập nhật kiến thức thực tế và truyền đạt kinh nghiệm ứng dụng thì ở nước ta, không ít giảng viên “cả đời chỉ đứng trên bục giảng, dạy lý thuyết, không gắn với thực tế sản xuất, kinh doanh”. Điều này khiến chương trình đào tạo nặng lý thuyết, xa rời yêu cầu thị trường lao động.
Từ đó, đại biểu kiến nghị Luật cần quy định cụ thể tiêu chuẩn giảng viên đại học, trong đó có yêu cầu về thời gian làm việc thực tế hoặc tham gia các dự án ứng dụng, đặc biệt ở những ngành gắn với sản xuất và dịch vụ. “Đất nước cần những giảng viên có thực tiễn, không chỉ giỏi lý thuyết”, đại biểu nói.
Đồng thời, ông cũng đề xuất nghiên cứu mô hình “college of applied sciences” đại học định hướng ứng dụng, phổ biến tại nhiều nước phát triển như Đức, Phần Lan, Hà Lan. Mô hình này đào tạo kỹ sư thực hành trong 3 năm, tập trung kỹ năng nghề nghiệp, thực tập tại doanh nghiệp và có tỷ lệ sinh viên có việc làm ngay sau tốt nghiệp rất cao. Đây có thể là hướng đi phù hợp giúp Việt Nam nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giảm tình trạng sinh viên tốt nghiệp không đáp ứng nhu cầu xã hội.
Từ thực tiễn địa phương đến chính sách quốc gia - trách nhiệm và tư duy lập pháp đổi mới
Phát biểu của đại biểu Đinh Ngọc Minh thể hiện tư duy lập pháp dựa trên thực tiễn, với tinh thần dám nhìn thẳng, nói thật, đề xuất giải pháp khả thi và có căn cứ thực tế. Hai nhóm ý kiến về chống độc quyền trong hàng không và đào tạo gắn với thực tiễn trong giáo dục đại học không chỉ góp phần hoàn thiện nội dung hai dự án luật, mà còn gợi mở hướng tiếp cận mới trong xây dựng chính sách: pháp luật phải sát đời sống, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Qua đó, có thể thấy rõ vai trò trách nhiệm của đại biểu Quốc hội trong hoạt động lập pháp, luôn bám sát thực tiễn, phản ánh tiếng nói từ cơ sở và đóng góp vào việc hoàn thiện thể chế phát triển đất nước.
Hòa Hợp