Chuyển đổi số phải có cơ chế rõ ràng, thiết thực cho doanh nghiệp

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh phát biểu về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số.

Phát biểu tại tổ, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, nhấn mạnh: “Chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay định hướng, mà phải có cơ chế hỗ trợ cụ thể để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thể thực hiện được”.

Theo đại biểu, Luật Chuyển đổi số cần quy định cụ thể các chính sách ưu đãi và hỗ trợ doanh nghiệp truyền thống trong quá trình số hóa, từ miễn, giảm thuế, hỗ trợ đào tạo, vay vốn đến hướng dẫn triển khai nền tảng số. Đồng thời, cần xác lập các tiêu chí đánh giá doanh nghiệp số một cách rõ ràng để có căn cứ thực thi, đo lường và hỗ trợ chính xác.

Đại biểu Thanh cũng kiến nghị dành nguồn lực tài chính riêng cho chuyển đổi số ở cấp địa phương, đặc biệt đối với các tỉnh vùng sâu, vùng xa như Cà Mau, nơi điều kiện hạ tầng còn hạn chế. “Nếu không có cơ chế tài chính riêng và chính sách đặc thù cho địa phương khó khăn, khoảng cách số giữa các vùng miền sẽ ngày càng lớn, trái với tinh thần công bằng trong phát triển”, ông nhấn mạnh.

Cần hệ thống chính sách tập trung, thống nhất và khả thi

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh góp ý về hệ thống chính sách và hành vi bị nghiêm cấm trong Luật Chuyển đổi số.

Góp ý vào dự án Luật Chuyển đổi số, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng: các chính sách về chuyển đổi số trong dự thảo luật hiện nay còn rải rác, phân tán, gây khó khăn cho việc tra cứu, áp dụng và giám sát.

“Các điều khoản về chính sách nhà nước nằm rải rác ở nhiều điều khác nhau, từ điều 7, điều 9 đến điều 30, khiến người thực thi khó xác định đâu là chính sách chung, đâu là chính sách chuyên ngành. Do đó, cần thiết kế một điều riêng quy định tập trung về chính sách nhà nước đối với chuyển đổi số, để bảo đảm tính minh bạch và khả thi khi luật đi vào đời sống”, đại biểu Linh đề nghị.

Về các hành vi bị nghiêm cấm, bà Linh tán thành với đề xuất của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, đồng thời đề nghị bổ sung hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo gây phân biệt đối xử hoặc kích động chia rẽ trên không gian mạng.

“Chuyển đổi số phải đi đôi với chuyển đổi văn hóa ứng xử số. Công nghệ phát triển đến đâu, pháp luật phải theo kịp đến đó để bảo đảm không gian số an toàn, nhân văn”, đại biểu nói.

Bà cũng lưu ý sự chồng chéo giữa Luật Chuyển đổi số với các luật khác như Luật Thương mại điện tử và Luật An ninh mạng, đề nghị cơ quan soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để rà soát, tránh trùng lặp phạm vi điều chỉnh.

Dữ liệu chính xác là nền tảng của chuyển đổi số

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry nhấn mạnh yêu cầu quản lý, khai thác dữ liệu chính xác và an toàn trong cơ quan nhà nước.

Từ góc độ quản lý nhà nước, đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, nhấn mạnh rằng: “Chuyển đổi số không thể thành công nếu dữ liệu đầu vào không chính xác”.

Theo đại biểu, mọi quy trình nghiệp vụ, thủ tục hành chính phải được thực hiện trên nền tảng số với dữ liệu được nhập và kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu, tránh sai sót, thất lạc hoặc lạm dụng trong xử lý thông tin.

Bà Ry cũng cho rằng dự thảo luật cần làm rõ hơn phân tầng quyền truy cập dữ liệu trong hệ thống chính trị, quy định rõ đối tượng được quyền tiếp cận và khai thác dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc bảo mật thông tin, an toàn dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước.

Về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động công vụ, đại biểu cho rằng việc ứng dụng AI trong hệ thống hành chính nhà nước là cần thiết, nhưng phải được kiểm soát chặt chẽ, có trách nhiệm và giới hạn rõ ràng. Theo đại biểu, khi triển khai trí tuệ nhân tạo để phục vụ công vụ, trước hết dữ liệu đầu vào phải tuyệt đối chính xác, bởi nếu thông tin sai lệch, toàn bộ quy trình xử lý sẽ mất độ tin cậy.

Đại biểu nhấn mạnh, AI chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ con người trong phân tích và ra quyết định, không thể thay thế trách nhiệm cá nhân, nhất là trong các lĩnh vực liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Bà đề nghị cơ quan soạn thảo quy định cụ thể cơ chế kiểm soát, ngăn chặn hệ thống trí tuệ nhân tạo trong cơ quan công vụ truy cập hoặc khai thác dữ liệu ngoài phạm vi cho phép, bảo đảm an toàn thông tin, bí mật nhà nước và quyền riêng tư của công dân.

Đối với chính sách phát triển kinh tế số, bà Ry nhấn mạnh cần có các cơ chế tài chính cụ thể, không dừng ở khẩu hiệu khuyến khích. Luật cần nêu rõ các hình thức ưu đãi về thuế, tín dụng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư và đồng hành cùng Nhà nước trong chuyển đổi số.

Hoàn thiện thể chế để chuyển đổi số thật sự lan tỏa

Tổng hợp ý kiến của các đại biểu Đoàn Cà Mau, có thể thấy điểm chung là mong muốn luật đi vào thực tiễn, mang lại lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Từ cơ chế tài chính, khung pháp lý, cho đến quản trị dữ liệu và ứng dụng công nghệ, tất cả đều được nhìn nhận dưới góc độ thực tế, để chuyển đổi số không chỉ là khái niệm, mà là động lực phát triển thực sự.

Lê Hằng